Szanowni Państwo
W związku z rosnącą skalą publikowania wizerunku dzieci w Internecie przypominam, że jego ochrona stanowi obowiązek nas wszystkich, wynikający zarówno z przepisów prawa, jak i nadrzędnej zasady dobra dziecka.
Prawna ochrona wizerunku dzieci została zapisana m.in. w:
– rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (RODO), w zakresie przetwarzania danych osobowych, do których zalicza się wizerunek,
– Kodeksie cywilnym (art. 23 i 24 – ochrona dóbr osobistych),
– ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych (art. 81 – rozpowszechnianie wizerunku),
– Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (art. 47 – prawo do prywatności),
– Konwencji o prawach dziecka (art. 16 – ochrona życia prywatnego dziecka).
Publikowanie zdjęć i nagrań dzieci – nawet za zgodą rodziców lub opiekunów prawnych – wiąże się z realnymi zagrożeniami, takimi jak utrata kontroli nad raz udostępnionym materiałem, jego nieograniczone kopiowanie i rozpowszechnianie, możliwość wykorzystania w niepożądanym kontekście, a także ryzyko hejtu, ośmieszenia lub cyberprzemocy.
Szczególną rozwagę należy zachować w okresie rekrutacji do przedszkoli i szkół. Wizerunek dziecka nie powinien być wykorzystywany instrumentalnie jako narzędzie promocji placówki ani element budowania jej atrakcyjności. Działania promocyjne nie mogą odbywać się kosztem prawa dziecka do prywatności i bezpieczeństwa.
Podzielając stanowisko Minister Edukacji Barbary Nowackiej, apeluję do dyrektorów oraz pracowników przedszkoli i szkół o rozsądek i odpowiedzialność w zakresie publikowania wizerunku dzieci.
Każdorazowo należy rozważyć:
– cel publikacji i jej niezbędność,
– zakres ujawnianych danych (np. brak podpisów, nazw, lokalizacji),
– formę materiału (np. ujęcia zbiorowe, brak rozpoznawalności twarzy),
– kanał publikacji (preferowanie zamkniętych, zabezpieczonych systemów komunikacji z rodzicami).
W wielu bowiem przypadkach zasadne jest ograniczenie publikacji w otwartej przestrzeni internetowej lub całkowita rezygnacja z udostępniania materiałów umożliwiających identyfikację dziecka.
Zgoda rodziców lub opiekunów prawnych na rozpowszechnianie wizerunku musi być świadoma, dobrowolna, konkretna i poprzedzona rzetelną informacją o celu oraz zakresie przetwarzania. Należy jednak podkreślić, że sama zgoda nie zwalnia placówki z odpowiedzialności za ocenę zasadności publikacji oraz jej wpływu na dobro dziecka.
Ochrona dzieci obejmuje również przestrzeń cyfrową. To od decyzji dorosłych zależy, czy będzie ona dla nich miejscem bezpiecznym.
Mariusz Biniewski
Lubuski Kurator Oświaty